Firodendon's Flowerpot

เคยไหม ที่เห็นรูปสวยๆ งามๆ ที่คนวาดเขามาโพสแล้วช้อบชอบ อยากเก็บไว้จังเลย
หรือฟิคบางเรื่อง ที่คนแต่งเขามาโพสให้อ่านกัน แล้วถูกใจ๊ถูกใจ อยากเก็บไว้อ่าน

แต่รู้ไหมว่า ภาพทุกภาพ ฟิคทุกเรื่องบนอินเตอร์เน็ตนี้...มีลิขสิทธิ์นะจ๊ะ

เป็นธรรมดา ที่มีรูปสวยๆถูกใจ เราก็อยากให้คนอื่นได้เห็นบ้าง
หรือฟิคเรื่องไหนโดนใจ เราก็อยากให้คนอื่นได้อ่านบ้างเหมือนกัน

แต่...นั่นคือการทำผิดกฏหมายงั้นหรอ?

เอาล่ะ มาทำความรู้จักกับ พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ กันดีกว่า

มาดูกันซิว่า
ลิขสิทธิ์คืออะไร?
ภาพพวกนั้น ฟิคพวกนั้นเขาจดลิขสิทธิ์แล้วหรอ?
แค่โพสเนี่ย ละเมิดลิขสิทธิ์เลยหรอ?
ทำยังไงถึงจะไม่ละเมิดลิขสิทธิ์?
ถ้าละเมิดแล้วจะเป็นยังไงล่ะ?

รู้ไว้ จะได้ไม่ทำผิด...นะจ๊ะ

ลิขสิทธิ์คืออะไร?

ลิขสิทธิ์ก็คือ สิทธิ์ นั่นแหละ
สิทธิ์ที่จะทำอะไรก็ได้กับภาพเหล่านั้น ฟิคเหล่านั้น (มาตราที่ ๔)
เช่นการโพสตามกระทู้ การแก้ไข การจำหน่ายจ่ายแจก หรือการขาย
แน่นอนว่าคนที่จะมีสิทธิ์นั้นๆ มีแต่คนวาด หรือคนแต่ง เท่านั้น
คนอื่นไม่มีสิทธิ์ !!

ภาพพวกนั้น ฟิคพวกนั้นเขาจดลิขสิทธิ์แล้วหรอ?

ไม่หรอก ไม่จำเป็นต้องจดลิขสิทธิ์
เพราะลิขสิทธิ์ เป็นของคนแต่งหรือคนวาดโดยอัตโนมัติค่ะ
ไม่ต้องจดทะเบียนหรือผ่านพิธีการใดๆ

คนส่วนใหญ่มักจะติดกับคำว่า จดลิขสิทธิ์ จดลิขสิทธิ์
จริงๆแล้ว ที่ต้องจดทะเบียนน่ะ คือ "สิทธิบัตร" ต่างหากล่ะคะ

ดูตารางนี้จะเข้าใจได้ง่ายกว่านะ

ที่มาตาราง : http://www.pocketonline.net/board/view.php?id=2063

สรุปง่ายๆคือ ลิขสิทธิ์เป็นเรื่องของงานสร้างสรรค์ใดๆก็ตาม (มาตรา ๖) ส่วนสิทธิบัตรเป็นเรื่องของงานอุตสาหกรรม

สิทธิบัตรต้องจดทะเบียน แต่ลิขสิทธิ์ไม่ต้องจดจ้า

แค่โพสเนี่ย ละเมิดลิขสิทธิ์เลยหรอ?

ถ้าการโพสนั้นไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของนั่นล่ะ คือการละเมิดลิขสิทธิ์
ตามมาตราที่ ๒๗ การละเมิดลิขสิทธิ์ มีอยู่ ๒ ประการ คือ
๑) ทำซ้ำและดัดแปลง
๒) เผยแพร่ต่อสาธารณชน

การโพส ก็เข้าข่ายการเผยแพร่ต่อสาธารณชนนั่นแหล่ะ

ไม่ต้องพูดถึงพวกที่เอาภาพเอาฟิคไปขาย ไปหากำไร โดยไม่ได้ขออนุญาต
เพราะในมาตราที่ ๓๑ ก็บอกไว้ชัดเจน

ผู้ใดรู้อยู่แล้วหรือมีเหตุอันควรรู้ว่างานใดได้ทำขึ้นโดยละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้อื่น กระทำอย่างใดอย่างหนึ่งแก่งานนั้นเพื่อหากำไร ให้ถือว่าผู้นั้นกระทำการละเมิดลิขสิทธิ์ ถ้าได้กระทำดังต่อไปนี้ (๑) ขาย มีไว้เพื่อขาย เสนอขาย ให้เช่า เสนอให้เช่า ให้เช่าซื้อ หรือเสนอให้เช่าซื้อ (๒) เผยแพร่ต่อสาธารณชน (๓) แจกจ่ายในลักษณะที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่เจ้าของลิขสิทธิ์ (๔) นำหรือสั่งเข้ามาในราชอาณาจักร

แค่เสนอจะขาย ยังไม่ทันขาย ก็ผิดแล้ว!!

ทำยังไงถึงจะไม่ละเมิดลิขสิทธิ์?

ง่ายๆ
ก็ขออนุญาตเจ้าของงานนั้นๆก่อนสิ

การขออนุญาต ไม่ได้ยากเย็นแสนเข็ญอะไรนี่นา
แค่เมลล์ หรือโพสบอกในที่ๆแน่ใจได้ว่าคนๆนั้นได้เห็นข้อความขออนุญาตของเรา
ถ้าเขาตอบอนุญาตมา เราก็ไม่ผิดแล้ว
แถมคำอนุญาตนี่ ยังเป็นหลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษรด้วยนะ (หัวเราะ)
ก็จะเมลล์ หรือ MSN หรือบนเว็บบอร์ดต่างๆ เราต้องพิมพ์นี่ จริงไหม
นั่นแหละ เราได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรแล้ว (หัวเราะ)

ไม่ก็ การให้เครดิต
ถ้าเราไม่ได้ทำการใดๆเพื่อการค้า หากำไร
ในพระราชบัญญัติบอกไว้ว่าถ้าเราศึกษา แนะนำ ติชม โดย"มีการรับรู้ถึงความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในงานนั้น" (มาตราที่ ๓๒-๓๓)
พูดง่ายๆคือ ถ้าเราให้เครดิตเสียหน่อยว่างานนั้นเป็นของใครนั่นแหละ

เช่น เราเอาแฟนฟิคเรื่องหนึ่งมาโพส แล้วชมว่า เรื่องนี้สนุก
แล้วก็มีเครดิตว่า ของใคร เอามาจากไหน
แค่นี้ก็ไม่ผิดแล้ว
แค่ประโยคสั้นๆ "เรื่องนี้สนุก" แค่เนี้ย ก็ถือเป็นการ "ติชม" แล้ว
กับเครดิต บรรทัดเดียว ก็ถือเป็นการรับรู้แล้ว ว่างานนี้มีลิขสิทธิ์
ไม่ยากเลย เห็นไหม

หรือ
หรือเอารูปแฟนอาร์ทรูปนึงมาโพส
แล้วบอกว่าเป็นตัวอย่างการลงสีโดยวิธี.......ฯลฯ ก็ว่าไป
จากนั้นก็เขียนสักบรรทัด ว่ารูปนี้เอามาจากเว็บไหน ใครวาด
แค่เนี้ย ก็ถือว่า "ใช้ในการศึกษา" และมีการรับรู้ว่าภาพนี้มีลิขสิทธิ์แล้ว
ง่ายจะตาย

จะทำอะไรก็ตาม แม้แต่ทำรายงานส่งอาจารย์ก็เหอะ
ถ้าไม่ให้เครดิต ก็ผิดลิขสิทธิ์นะเออ...

ถ้าละเมิดแล้วจะเป็นยังไงล่ะ?

หึหึหึหึ

เรากำลังพูดถึงกฏหมาย
กฏหมายก็คือ ข้อบังคับที่มีบทลงโทษสำหรับคนทำผิด
ในพระราชบัญญัติมีกำหนดโทษไว้ชัดเจน มีทั้งจำคุก และปรับ (หมวด ๘)
แถมเจ้าของงานยังเรียกร้องค่าเสียหายได้อีกต่างหาก

แต่มันไม่แค่นั้นหรอก
ในโลกอินเตอร์เน็ตนี้ ก็คือสังคมสังคมหนึ่ง
การเคารพสิทธิ์กันและกัน เป็นมารยาท ค่ะ
เราเสียมารยาท คนอื่นๆเขาก็ไม่ชอบ ถูกไหม
เพราะงั้น มันก็ช่วยไม่ได้ ที่ การลงโทษทางสังคมจะตามมา

เช่นว่า บลอกของคุณ ไดอารี่ออนไลน์ของคุณ อาจถูกถล่มด้วยคำต่อว่าต่อขาน คำด่า ต่างๆมากมาย ด้วยความโกรธเกรี้ยวของคนๆนั้น และเหล่าคนรอบข้างที่ไม่เห็นด้วยกับการกระทำของคุณ
ไม่ดีแน่

มีบางคนที่เรารู้จัก ถึงขนาดไม่สามารถวนเวียนในโลกอินเตอร์เน็ตได้อีกเลย ต้องเงียบหายเข้ากลีบเมฆไป ถูกอัปเปหิโดยสมบูรณ์

แต่ที่สำคัญที่สุด

การละเมิดลิขสิทธิ์ มันก็คือการทำร้ายจิตใจคนทำอย่างร้ายกาจนั่นเอง
จะฟิคก็ดี จะภาพวาดก็ดี
มันต้องใช้เวลาคิด กลั่นกรอง สร้างสรรค์ขึ้นมา
ใช้กำลังกาย กำลังสมอง และกำลังใจ
เหมือนเราปลูกต้นไม้ ตั้งอกตั้งใจรดน้ำพรวนดินใส่ปุ๋ย
แล้วจู่ใครก็ไม่รู้ มาทำลายให้ย่อยยับไปกับตา หรือขโมยไปจากอกงั้นหรอ

เอาใจเขามาใส่ใจเราเถอะค่ะ
คิดถึงใจคนอื่นบ้าง นะคะ

สุขสันต์วันไหว้

ข้อมูลอ้างอิง

Public Law Net : เครือข่ายกฏหมายมหาชนไทย.(2544).พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์[On-line] Available from : http://www.pub-law.net/library/act_copyright.html

ศิชล.(2548).รวมข้อกฏหมายตอบโต้ประเด็นที่พวกขโมย Fanart ชอบอ้างผิดๆและการรักษาผลประโยชน์เบื้องต้นของเหล่า Creator [On-line].Available from : http://www.pocketonline.net/board/view.php?id=2063

Microsoft Thailand.(n.d.).พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 [On-line].Available from : http://www.microsoft.com/thailand/piracy/iplaw.asp#header2

ปล. เราไม่ได้เรียนกฏหมายโดยตรง อาศัยค้นคว้าเองและถามผู้รู้ ผิดพลาดอะไรตรงไหนช่วยบอกทีนะคะจะได้แก้ไข ปล่อยให้คนอื่นรู้ผิดๆน่ะ บาปนะตัว หึหึ